Przepisy przeciwpożarowe w Polsce
Podstawy prawne wymagań przeciwpożarowych dla budynków
Zgodnie z prawodawstwem polskim właściciel, zarządca lub użytkownik budynku zapewniając jego ochronę przeciwpożarową obowiązany jest w szczególności przestrzegać przeciwpożarowych wymagań budowlanych, instalacyjnych i technologicznych. Obowiązek ten obejmuje fazę projektowania, wykonawstwa i eksploatacji budynku, obiektu lub urządzenia terenu.
Podstawę prawną stanowią ustawy:
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991r o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 81, poz.351, z późniejszymi zmianami)
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414, z późniejszymi zmianami)
- Ustawa z dnia 7 lipca 1992r o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.89, poz.415)
Na podstawie tych trzech ustaw wydano rozporządzenia, które zawierają konkretne wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej:
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992r w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U nr 92 1992r, zm. Dz.U. nr 102 1995r.)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 10/1998)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75/2002)
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 lipca 1995r. w sprawie zakresu, trybu i zasad uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz.U nr 102, poz.506)
Rozpoczęcie eksploatacji nowej, przebudowanej lub wyremontowanej budowli, obiektu lub terenu może nastąpić wyłącznie, gdy:
a) zostały spełnione wymagania przeciwpożarowe,
b) sprzęt, urządzenia pożarnicze i ratownicze oraz środki gaśnicze zapewniają skuteczną ochronę przeciwpożarową.
Normy określające zasady badań
Badanie niepalności (PN-93/B-02862) polega na stwierdzeniu oznak palności (wydzielanie ciepła, spalanie płomieniowe, zmniejszenie (ubytek) masy) przy poddaniu próbki działaniu temperatury 750°C przez 30 min.
Wyrób klasyfikuje się jako niepalny, gdy:
- średni przyrost temperatury w piecu DTf oraz DTc oraz DTm ² 50°C
- średni czas trwania spalania ts ² 20 sek.
- średni ubytek masy Dm ² 50% masy początkowej
Materiały nie spełniające klasyfikuje się jako palne i poddaje dalszym badaniom w celu określenia tzw. stopnia palności lub inaczej zapalności.
Badanie stopnia palności metodą radiacyjną (PN-B-02874) stosuje się do palnych okładzin i wykładzin ściennych i sufitowych oraz innych elementów wykończenia wnętrz z wyjątkiem materiałów podłogowych i dachowych. Badanie polega na poddaniu próbek działaniu źródła promieniowania cieplnego o natężeniu 3 W/cmsup2. Podczas badania prowadzi się rejestrację czasu do zapalenia i temperatury gazów wylotowych oraz obserwację zjawisk towarzyszących (np. wydzielanie dymu). Ocenę materiału przeprowadza się na podstawie średnich wartości wskaźników zapalności i spalania i klasyfikuje się do materiałów niezapalnych, trudno zapalnych lub łatwo zapalnych.
Badanie wydzielania lotnych toksycznych produktów spalania dotyczy tylko materiałów palnych i prowadzi się w Polsce zgodnie z PN-87/B-02855. Badanie polega na analitycznym oznaczeniu ilościowym produktów decydujących o toksyczności środowiska pożaru (CO, CO2, HCN, HCl, NOx ) powstałych w temperaturze rozkładu 450°, 550° i 750°C. Otrzymane wartości emisji właściwych (gproduktu/gpróbki) łączy się z wartościami stężeń śmiertelnych (przy 30-minutowej ekspozycji) danego produktu (LC50, g/m3). Na podstawie wartości otrzymanych wskaźników toksykometrycznych materiały klasyfikuje się jako bardzo toksyczne (BT), toksyczne (T) lub umiarkowanie toksyczne (UT).
Badanie właściwości dymotwórczych (PN-88/B-02856) prowadzi do określenia współczynnika zaniku kontrastu (lub szybkości jego zmiany). Na podstawie wartości tych współczynników materiały dzieli się na: intensywnie dymiące (BD), o średniej intensywności dymienia (D) i o małej intensywności dymienia (UD).